Аб прафсаюзе

Гістарычная даведка Беларускага прафсаюза работнікаў лесу і прыродакарыстання

Першыя парасткі галіновага прафсаюзнага руху адносяцца да канца XIX стагоддзя. У 1898 годзе ў горадзе Віцебску ствараецца саюз дрэваапрацоўшчыкаў. Першапачаткова саюзы ў лясных галінах былі арганізаваны па вузкапрафесійнай прыкмеце і не мелі злучнага цэнтра, пра што гавораць іх назвы: "Саюз дрэваапрацоўшчыкаў", "Саюз бондараў", "Саюз лесапілаў" і інш.

Актыўны прафсаюзны рух пачынаецца з часу лютаўскай буржуазнай рэвалюцыі 1917 г., пасля якой былі створаны прафсаюзы: землі і лясы, прафсаюз будаўнічых рабочых, прафсаюз рабочых папяровай прамысловасці.

Асноўнай задачай прафсаюзаў да Вялікай Кастрычніцкай Сацыялістычнай Рэвалюцыі была палітычная і эканамічная барацьба з капіталізмам. Вялікая Кастрычніцкая Сацыялістычная Рэвалюцыя карэнным чынам змяніла задачы прафсаюзаў: падтрымка і ўмацаванне новай Савецкай дзяржавы, выхаванне мас у духу камунізму, прыцягненне іх да актыўнага будаўніцтва камунізму. Новыя задачы патрабавалі перабудовы ўсёй працы прафсаюзаў.

У Беларусі праца па перабудове прафсаюзаў зацягнулася ў сувязі з часовай акупацыяй тэрыторыі белапалякамі. Адразу ж пасля вызвалення ад акупантаў была распачата праца па арганізацыі прафсаюзаў.

Да 15 жніўня 1920 г. дрэваапрацоўшчыкі працавалі сумесна з Саюзам будаўнічых рабочых. Затым вылучыліся ў самастойную адзінку, утварыўшы Мінгубаддзел Усерасійскай Рады дрэваапрацоўшчыкаў. Да кастрычніка прафсаюза налічваў 300 чаўна. Паветаддзяленні Саюза паступова арганізоўваліся і, паводле атрыманых звестак, аказалася, што ў Мазыры, Бабруйску і Барысаве налічваецца да 1500 членаў Саюза. На ўсіх дрэваапрацоўчых прадпрыемствах былі арганізаваны загадчыкам камітэта і мясцкомы.

30 снежня 1920 г. адбыўся I Губернскі з'езд дрэваапрацоўшчыкаў, які правёў вялікую работу па арганізацыйных пытаннях і пытаннях вытворчага характару, т.я. на ім былі прадстаўлены ўсе паветаўваходныя прадпрыемствы Беларусі. З'езд абраў Правамоцнае Губернскае Праўленне з 9-і чалавек і 2-х кандыдатаў, а таксама рэўкамісію. Старшынёй Праўлення дрэваапрацоўшчыкаў быў абраны Вензель (імя і імя па бацьку не ўстаноўлены).

10 ліпеня 1920 г. было арганізавана часовае Праўленне Саюза працоўных зямля ў Губернскім маштабе. Саюз дзейнічаў у Барысаўскім, Ігуменскім, Бабруйскім, Мазырскім, Слуцкім, Навагрудскім і Мінскім паветах. Усяго дзейнічалі 54 ключавыя Праўленні, 193 рабочыя з колькасцю членаў Саюза: у г. Мінску - 500 чалавек, па паветах - 13122, а ва ўсіх гарадах - 13622 чалавека. Старшыня Праўлення быў абраны Лукашэвічам Феліцыянам Браніслававічам.

Пасля неаднаразовых пераўтварэнняў прафсаюзаў да жніўня 1932 г. у выніку разбуйнення прафсаюза працоўных лясной і дрэваапрацоўчай прамысловасці арганізаваны прафсаюз працоўных лясы і сплаву. Ён аб'ядноўваў рабочых, ІТР, служачых, якія працуюць на прадпрыемствах і ва ўстановах лясной і лесахімічнай прамысловасці, на сплаве, у лясной гаспадарцы, навучэнцаў ВНУ, тэхнікумаў, рабфакаў і іншых навучальных устаноў, якія знаходзіліся ў падпарадкаванні лясной і лесахімічнай прамысловасці БССР.

Рэспубліканскім органам прафсаюза працоўных лясы і сплаву з'яўляўся Беларускі рэспубліканскі камітэт (БРК).

Пастановай Пленума БРК прафсаюза працоўных лясы і сплаву ад 23.08.1932 г. быў зацверджаны склад прэзідыума і структура БРК. Апарат БРК складаўся з аддзелаў: вытворчасці і аховы працы, зарплаты і нарміраванні працы, культмасавага, забеспячэння побыту, арганізацыйнага.

У студзені 1933 г. ЦК прафсаюза працоўных лясы і сплаву СССР зацвердзіў структуру нізавых прафсаюзных арганізацый. Для штодзённага кіраўніцтва прафсаюзнай працай у вытворчай брыгадзе (групе) на прадпрыемстве, лесапункце і іншых месцах працы з колькасцю працоўных не менш за 5 чалавек абіраўся прафгрупарг. На ўчастках, лесапунктах і інш., дзе было занята не меней 25 чальцоў прафзвязу, абіраліся працоўныя камітэты (рабочкомы) з непасрэдным падпарадкаваннем працоўнаму пры леспрамгасе.

Для кіраўніцтва прафсаюзнай працай на вытворчым участку з ліку чальцоў працоўнага камітэта абіраліся арганізатары: па пытаннях заработнай платы і тэхнічнага нарміравання працы; па масава-вытворчай рабоце і ахове працы; па пытаннях працоўнага забеспячэння і побыту; па культработе і тэхпрапагандзе.

Раённыя рабочкамы абіраліся на раённых канферэнцыях членамі прафсаюза.

У красавіку 1933 г. працоўныя камітэты пры сплавных участках былі ліквідаваныя, замест іх арганізаваныя прафупаўнаважаныя.

Пастановай прэзідыума БРК прафсаюза працоўных лясы і сплаву ад 8 кастрычніка 1933 г. была зацверджана новая структура камітэта, згодна з якой апарат БРК падзяляўся на аддзелы: арганізацыйныя, вытворчасці і зарплаты, сацбыту, культаддзел.

На падставе пастановы прэзідыума БРК прафсаюза ад 5 снежня 1933 г. быў створаны фінансавы аддзел.
Рост народнай гаспадаркі і рабочага класа, арганізацыя новых прадпрыемстваў з разнастайнай тэхнікай і ўскладненымі вытворчымі працэсамі, барацьба за якасць работы ва ўсіх звёнах вытворчага апарата, патрабавалі ад прафсаюзаў больш дыферэнцыраванага і канкрэтнага падыходу да кожнай галіны гаспадаркі, да абслугоўвання патрэб і запытаў асобных прафесій і груп рабочых і служачых. Наспела неабходнасць перабудовы структуры прафсаюзных органаў. Гэтае пытанне разглядалася на IV Пленуме ВЦСПС (5-9 верасня 1934 г.).

У адпаведнасці з пастановай IV Пленума ВЦСПС "Аб перабудове прафработы" і ў выкананне ЦСПСБ ад 16 верасня 1934 г. пастановы III Пленума БРК прафсаюза работнікаў лесу і сплаву ад 8-9 лютага 1935 г. была праведзена рэарганізацыя структуры апарата БРК.

Пры рэарганізацыі работа апарата БРК будавалася па вытворча-тэрытарыяльнаму прынцыпу: ліквідаваны аддзелы, замест іх створаны групы інструктараў, якія былі прымацаваны да пэўнай групы прадпрыемстваў і адказвалі за арганізацыю ўсяго комплексу работы. Беларускі рэспубліканскі камітэт прафсаюза работнікаў лесу і сплаву пачаў называцца Цэнтральным праўленнем (ЦП) прафсаюза лесу і сплаву.

Цэнтральнае праўленне арганізоўвала працу па правядзенні месячнікаў праверкі рэалізацыі рацыяналізатарскіх прапаноў і вынаходстваў, стану тэхнічнай вучобы сярод працоўных лясной прамысловасці, працу груп працоўнага кантролю, ліквідацыі непісьменнасці на сяле, арганізацыі сацспаборніцтва і ўдарніцтва на прадпрыемствах, агляды-конкурсы на лепшы рабочым і збор сродкаў. кампаніі па закліку ў рады Чырвонай Арміі, масавай тэхнічнай прапагандзе, рабоце з жанчынамі і моладдзю, наладжванні работы кас узаемадапамогі і многім іншым напрамкам.

У чэрвені 1941 г. у сувязі з часовай акупацыяй тэрыторыі Беларусі нямецка-фашысцкімі войскамі Цэнтральнае праўленне рабочых лесу і сплаву БССР спыніла сваю дзейнасць.

У 1944 г. Прафсаюз лесу і сплаву зноў пачаў сваю дзейнасць. Паралельна ствараецца Прафсаюз працоўных лесапільнай і дрэваапрацоўчай прамысловасці.

У 1954 годзе 23-23 лютага адбылася I Рэспубліканская канферэнцыя галіновага прафсаюза.

У 1956 г. два прафсаюзы зліліся і ўтварылі Прафсаюз рабочых лясной і папяровай прамысловасці, які ў 1956 г. быў перайменаваны ў Прафсаюз лясной, папяровай і дрэваапрацоўчай прамысловасці. Старшынёй быў абраны А.Ф. Патапенка, сакратаром - Л.А. Эльпірын.

У гэты перыяд галоўнай задачай прафсаюза з'яўляецца аднаўленне разбуранай вайной народнай гаспадаркі.

Больш за 38 гадоў у прафсаюзе адпрацаваў Р.У. Гараноўскі, які на шостай канферэнцыі (5 чэрвеня 1963 г.) абраны сакратаром, а адзінаццатай канферэнцыяй (22 снежня 1976 г.) абраны старшынёй БРК прафсаюза працоўных лясной, папяровай і дрэваапрацоўчай прамысловасці. На гэтай пасадзе ён адпрацаваў да 9 жніўня 2000г. III з'ездам Беларускага прафсаюза работнікаў лесу ён быў абраны намеснікам старшыні і адпрацаваў на гэтай пасадзе да 5 жніўня 2001г.

8 жніўня 1990 г., які адбыўся I з'ездзе, прафсаюз быў перайменаваны ў Прафсаюз работнікаў лесу Беларусі.

Наступныя з'езды прафсаюза склікаліся 2005, 2010 і 2015 гг.

У 2000 годзе старшынёй Беларускага прафсаюза работнікаў лесу абраны І.М. Гурскі.

На IV Пленуме Рэспубліканскага камітэта прафсаюза работнікаў лесу, які адбыўся 9 ліпеня 2008 года старшынёй абрана Гоева Ч.С.

9 жніўня 1995 года Прафсаюз работнікаў лесу Беларусі перайменаваны ў Беларускі прафсаюз работнікаў лесу, а 31 мая 2016 года на VII пазачарговым з'ездзе прынята рашэнне аб рэарганізацыі Беларускага прафсаюза работнікаў лесу ў форме далучэння да яго Беларускага прафсаюза работнікаў галін прыродакарыстання. У выніку такой рэарганізацыі была зацверджана новая назва прафсаюза - Беларускі прафсаюз работнікаў лесу і прыродакарыстання.

Гісторыя адукацыі Прафсаюза работнікаў галін прыродакарыстання і геатэхналогій

Гісторыя Беларускага прафсаюза работнікаў галін прыродакарыстання і геатэхналогій пачынаецца ў 20-я гады 20 стагоддзя. У кастрычніку 1925 г., адначасова са стварэннем геалагічнай службы БССР, быў арганізаваны мясцком прафсаюза рабочых геолагаразведачных работ пры Інстытуце геалогіі АН БССР, як арганізацыйная структура ЦК прафсаюза рабочых геолагаразведачных работ.

У кастрычніку 1938 г. адбыўся I з'езд Прафсаюза рабочых геолагаразведачных работ, які вызначыў чарговыя задачы прафсаюзнай дзейнасці.

З чэрвеня 1990 г. адбылося пераўтварэнне прафсаюза ў Беларускі прафсаюз работнікаў геалогіі, геадэзіі і картаграфіі.

Флаг Беларускага прафесійнага саюза работнікаў лесу і прыродакарыстання